Văn hóa là một nguồn lực phát triển

Văn hóa là một nguồn lực phát triển

Văn hóa, trong bối cảnh phát triển hiện đại của Việt Nam, đã vượt ra khỏi giới hạn truyền thống của một lĩnh vực thuần túy bảo tồn hay hoạt động tinh thần đơn thuần. Thay vào đó, văn hóa được nhìn nhận một cách chiến lược, đặt trong mối quan hệ hữu cơ, gắn kết chặt chẽ với kinh tế, thị trường và sự phát triển của các ngành công nghiệp văn hóa. Sự thay đổi tư duy này đã định vị sản phẩm văn hóa không chỉ là giá trị tinh thần mà còn là một nguồn lực phát triển mạnh mẽ, một thành tố không thể thiếu của “sức mạnh mềm” quốc gia, mở ra không gian và tiềm năng to lớn cho các ngành công nghiệp văn hóa Việt Nam. Đây là một bước tiến quan trọng, phản ánh tầm nhìn chiến lược về vai trò của văn hóa trong công cuộc xây dựng và phát triển đất nước, thúc đẩy sự thịnh vượng bền vững và nâng cao vị thế của Việt Nam trên trường quốc tế.

Hình ảnh khai mạc Liên hoan phim châu Á Đà Nẵng lần thứ 4.

Chuyển Đổi Tư Duy: Từ Bảo Tồn Sang Phát Triển Bền Vững

Sự chuyển dịch trong nhận thức về văn hóa này không chỉ là một thay đổi nhỏ mà là một cơ sở chính trị – tư tưởng cực kỳ quan trọng. Nó tạo tiền đề cho các ngành văn hóa, đặc biệt là điện ảnh, mạnh dạn đổi mới tư duy, thoát khỏi lối mòn làm việc manh mún, ngắn hạn để hướng tới một cách tiếp cận phát triển bền vững và chiến lược hơn. Điều này đòi hỏi một sự tái cấu trúc toàn diện từ khâu hoạch định chính sách đến thực thi, đảm bảo rằng mọi hoạt động văn hóa đều hướng tới mục tiêu tạo ra giá trị kinh tế, xã hội và văn hóa lâu dài.

Việc xem văn hóa là một nguồn lực đòi hỏi phải có những chiến lược cụ thể để khai thác và phát huy tối đa tiềm năng này. Các dự án demp và mô hình thí điểm cần được triển khai để chứng minh hiệu quả và tạo tiền đề cho việc nhân rộng. Sự đổi mới tư duy không chỉ dừng lại ở các nhà quản lý mà còn cần thấm nhuần vào giới nghệ sĩ, doanh nghiệp và cộng đồng, khuyến khích sự sáng tạo, đổi mới và tinh thần khởi nghiệp trong lĩnh vực văn hóa. Mục tiêu cuối cùng là xây dựng một hệ sinh thái văn hóa năng động, nơi giá trị truyền thống được bảo tồn và phát huy song song với việc tạo ra những sản phẩm văn hóa đương đại có tính cạnh tranh cao trên thị trường.

Hội nghị về phát triển văn hóa được tổ chức theo hình thức trực tuyến.

Thúc Đẩy Xã Hội Hóa và Hợp Tác Công – Tư trong Ngành Văn Hóa

Một trong những điểm nhấn quan trọng của định hướng phát triển mới là việc thúc đẩy mạnh mẽ xã hội hóa và thu hút các nguồn lực ngoài nhà nước. Nghị quyết đã tạo cơ sở vững chắc để tăng cường hợp tác công – tư (PPP), qua đó nâng cao hiệu quả đầu tư và sức cạnh tranh của các sản phẩm văn hóa Việt Nam. Mô hình PPP không chỉ mang lại nguồn vốn dồi dào mà còn là cơ hội để chuyển giao công nghệ, kinh nghiệm quản lý tiên tiến từ khu vực tư nhân vào các dự án văn hóa, giúp các sản phẩm và dịch vụ văn hóa tiếp cận thị trường một cách chuyên nghiệp và hiệu quả hơn.

Tuy nhiên, để hợp tác công – tư thực sự phát huy hiệu quả, cần phải giải quyết “điểm nghẽn” hiện tại. Trong lĩnh vực điện ảnh, điều này thể hiện rõ nhất trong mối quan hệ giữa đơn vị phát hành phim, các cụm rạp chiếu và nhà sản xuất phim. Việc thiếu một cơ chế minh bạch, công bằng và có khả năng dự báo đã làm giảm niềm tin và động lực đầu tư từ khu vực tư nhân. Cần có những chính sách rõ ràng về chia sẻ doanh thu, quyền lợi và trách nhiệm của mỗi bên, đảm bảo sự hài hòa lợi ích để khuyến khích đầu tư dài hạn và bền vững. Việc xây dựng một khung pháp lý vững chắc cho PPP trong văn hóa không chỉ thu hút vốn mà còn tạo ra một môi trường kinh doanh ổn định, thúc đẩy sự sáng tạo và đổi mới.

Cần tăng cường truyền thông để lan tỏa giá trị văn hóa.

Văn Hóa Trong Hội Nhập Quốc Tế: Chủ Động và Tích Cực

Tính chiến lược của định hướng phát triển văn hóa còn nằm ở việc đặt nó trong bối cảnh hội nhập quốc tế một cách chủ động. Điều này có nghĩa là Việt Nam không chỉ tiếp nhận văn hóa từ bên ngoài mà còn tích cực giới thiệu, quảng bá giá trị văn hóa của mình ra thế giới. Đây là hướng đi mà nhiều tổ chức và cá nhân, trong đó có Hiệp hội Xúc tiến phát triển điện ảnh Việt Nam, đang nỗ lực thực hiện. Sự chủ động này giúp nắm bắt những cơ hội hợp tác quốc tế, đưa tinh hoa văn hóa – điện ảnh thế giới đến với công chúng Việt Nam, đồng thời giới thiệu một cách thuyết phục về đất nước và con người Việt Nam nói chung, điện ảnh Việt Nam nói riêng, đến bạn bè quốc tế.

Đối với điện ảnh, định hướng này giúp khẳng định rõ vai trò của phim ảnh trong việc kể câu chuyện Việt Nam một cách chân thực và sống động ra thế giới. Những tác phẩm điện ảnh chất lượng cao không chỉ góp phần xây dựng hình ảnh quốc gia mà còn tạo động lực mạnh mẽ để đầu tư có trọng điểm, có chiến lược vào ngành. Điều này gắn kết chặt chẽ giữa sáng tạo nghệ thuật với hiệu quả xã hội và kinh tế, đảm bảo rằng điện ảnh không chỉ là một kênh giải trí mà còn là một công cụ truyền thông văn hóa và ngoại giao hiệu quả. Việc chủ động hội nhập cũng đòi hỏi ngành điện ảnh phải không ngừng nâng cao chất lượng sản phẩm, học hỏi kinh nghiệm quốc tế và tìm kiếm những phương thức sản xuất, phát hành, quảng bá mới mẻ để có thể cạnh tranh và tỏa sáng trên thị trường toàn cầu.

Nghị Quyết 80: Tầm Nhìn Chiến Lược cho Chấn Hưng Văn Hóa

Nghị quyết 80 đã thể hiện một tầm nhìn chiến lược, lâu dài và kịp thời của Đảng đối với sự nghiệp chấn hưng và phát triển văn hóa Việt Nam. Đây là một văn bản quan trọng, cung cấp định hướng và khuôn khổ cho toàn bộ ngành văn hóa trong giai đoạn mới. Nghị quyết đã đặt ra những mục tiêu và giải pháp rất cụ thể, chú trọng đến yếu tố quyết định là con người và thể chế để hiện thực hóa các mục tiêu này trong đời sống.

Để nghị quyết đi vào cuộc sống một cách hiệu quả, cần có đội ngũ cán bộ quản lý văn hóa có tư duy đổi mới, am hiểu sâu sắc thực tiễn và đủ năng lực triển khai chính sách. Sự thiếu hụt về nhân lực chất lượng cao trong lĩnh vực quản lý văn hóa là một thách thức lớn. Do đó, việc đầu tư vào đào tạo, bồi dưỡng, và thu hút nhân tài là cực kỳ cần thiết. Song song với đó, cần nhanh chóng cụ thể hóa nghị quyết bằng các chương trình và kế hoạch hành động thiết thực, khả thi. Ưu tiên hàng đầu là hoàn thiện khung pháp lý cho các ngành công nghiệp văn hóa và đầu tư cho phát triển nguồn nhân lực sáng tạo chất lượng cao. Một khung pháp lý rõ ràng, minh bạch sẽ tạo điều kiện thuận lợi cho các doanh nghiệp văn hóa hoạt động, đổi mới và phát triển bền vững.

Tiến sĩ Ngô Phương Lan, Chủ tịch Hiệp hội Xúc tiến phát triển Điện ảnh Việt Nam, chia sẻ về vai trò của văn hóa.

Hoàn Thiện Chính Sách và Khơi Thông Nguồn Lực Xã Hội

Để phát triển văn hóa, gắn văn hóa với sự phát triển của công nghiệp văn hóa và thị trường, việc hoàn thiện chính sách theo hướng minh bạch, hiệu quả và có khả năng dự báo là yếu tố then chốt. Những chính sách này phải tạo được niềm tin vững chắc cho các nhà đầu tư trong và ngoài nước, khuyến khích họ mạnh dạn đổ vốn vào lĩnh vực đầy tiềm năng này. Các cơ chế ưu đãi về thuế, xây dựng quỹ hỗ trợ phát triển điện ảnh, chính sách thu hút đoàn làm phim quốc tế, bảo hộ quyền tác giả và quyền liên quan… là những yếu tố không thể thiếu để khơi thông nguồn lực xã hội, biến tiềm năng thành hiện thực.

Bên cạnh đó, cần chú trọng đầu tư nguồn nhân lực gắn với thực tiễn và chuẩn mực quốc tế. Điều này không chỉ bao gồm đào tạo các nhà làm phim, nghệ sĩ mà còn cả các chuyên gia quản lý văn hóa, marketing văn hóa, luật sư chuyên về sở hữu trí tuệ trong văn hóa. Việc liên tục cập nhật kiến thức, kỹ năng theo tiêu chuẩn quốc tế sẽ giúp đội ngũ nhân lực Việt Nam đủ sức cạnh tranh và hợp tác trên phạm vi toàn cầu. Chính sách đào tạo cần linh hoạt, kết hợp giữa lý thuyết và thực hành, khuyến khích các chương trình trao đổi quốc tế và tạo điều kiện cho các tài năng trẻ phát triển.

Cảnh trong một bộ phim Việt Nam, minh họa cho sự phát triển của điện ảnh.

Xây Dựng Hệ Sinh Thái Điện Ảnh và Thương Hiệu Văn Hóa Quốc Gia

Mục tiêu hình thành từ 5 – 10 thương hiệu quốc gia về công nghiệp văn hóa đến năm 2030, trong đó điện ảnh được xác định là một trụ cột, đòi hỏi phải đổi mới mạnh mẽ cả về tư duy, cách làm và cơ chế thực thi. Điện ảnh cần được nhìn nhận và xây dựng thành một hệ sinh thái toàn diện, không chỉ dừng lại ở việc làm ra từng bộ phim đơn lẻ. Một hệ sinh thái điện ảnh bao gồm sản xuất, phát hành, chiếu bóng, giáo dục điện ảnh, phê bình, lưu trữ, và các ngành công nghiệp phụ trợ khác.

Việc xây dựng các thương hiệu điện ảnh quốc gia không chỉ dựa trên doanh thu phòng vé hay giải thưởng quốc tế, mà quan trọng hơn, còn dựa trên bản sắc độc đáo, chất lượng nghệ thuật cao và khả năng lan tỏa văn hóa Việt Nam ra thế giới. Những thương hiệu này phải thể hiện được sự đa dạng, chiều sâu của văn hóa Việt, đồng thời có khả năng kể những câu chuyện mang tính phổ quát, chạm đến trái tim khán giả toàn cầu. Điều này đòi hỏi sự đầu tư không ngừng vào kịch bản, đạo diễn, diễn viên, kỹ thuật sản xuất, và chiến lược marketing quốc tế.

DANAFF: Mô Hình Điển Hình cho Phát Triển Điện Ảnh Việt

Việc hình thành và phát triển Liên hoan phim châu Á Đà Nẵng (DANAFF) là một mô hình cụ thể, thiết thực góp phần hiện thực hóa các mục tiêu của Nghị quyết 80. Với tinh thần “Nhịp cầu từ châu Á ra thế giới” thay cho “Nhịp cầu châu Á” trong ba mùa trước, DANAFF không chỉ là một sự kiện điện ảnh đơn thuần. Nó hướng tới xây dựng một thương hiệu văn hóa – điện ảnh có sức hút mạnh mẽ đối với các nền điện ảnh trên thế giới, qua đó nâng cao vị thế của điện ảnh Việt Nam trên bản đồ quốc tế.

DANAFF đóng vai trò quan trọng trong việc thúc đẩy hợp tác quốc tế, phát triển thị trường cho điện ảnh Việt Nam và nuôi dưỡng nguồn nhân lực sáng tạo chất lượng cao. Liên hoan phim là nơi các nhà làm phim, chuyên gia, và khán giả từ khắp nơi hội tụ, trao đổi kinh nghiệm, tìm kiếm cơ hội hợp tác và cùng nhau tôn vinh những giá trị nghệ thuật của điện ảnh. Khi những thương hiệu như DANAFF được định vị rõ ràng, đầu tư ổn định và phát triển bền vững, điện ảnh Việt Nam sẽ có thêm nền tảng vững chắc để trở thành một trong những trụ cột quan trọng của công nghiệp văn hóa quốc gia, đóng góp thiết thực vào mục tiêu phát triển chung của đất nước.